داروی تترابنازین Tetrabenazine
خلاصه مقاله
تترابنازین داروی موثر در درمان سایکوز است که همچنین در درمان هانتینگتون نیز بکار میرود اطلاعات این دارو شامل
معرفی:
این دارو یک vesicular monoamine transporter 2 (VMAT) inhibitor است که برای کنترل chorea در بیماری هانتینگتون مورد استفاده قرار میگیرد و با فرمول شیمیایی C19H27NO3 و نامهای تجاری Nitoman و Xenazine شناخته میشود.
در گذشته به عنوان یک antipsychotic شناخته میشد اما اکنون بیشتر با کاربری فوق الذکر مورد استفاده قرار میگیرد.
مکانیسم عمل:
اساس کار tetrabenazine مهاربرگشتپذیر vesicular monoamine transporter 2 میباشد و در basal ganglia موجب افزایش تخلیهی ناقلهای مونوآمینیای همچون سروتونین، نوراپینفرین و دوپامین میشود و همچنین میتواند بازجذب به وزیکولهای سیناپسی را هم کاهش میدهد.
متابولیسم:
کبد مسئول متابولیزه کردن tetrabenazine است. Carbonyl reductase آنزیمی هست که tetrabenazine را به دو متابولیت فعال تبدیل میکند: 1. α-dihydrotetrabenazine (α-HTBZ) و 2. β-dihydrotetrabenazine (β-HTBZ) سپس α-HTBZ به وسیلهی CYP2D6 و CYP1A2 به 9-desmethyl-α-DHTBZ تبدیل میشود که یک minor metabolite میباشد. از طرفی دیگر β-HTBZ به وسیلهی CYP2D6 به 9-desmethyl-β-DHTBZ تبدیل شده اما این فراورده یک major circulating metabolite محسوب میشود.
شکل مورد استفاده:
Tablets: 12.5mg & 25mg
دوز مورد استفاده در بزرگسالان:
تا سقف 50mg/day:
در ابتدا 12.5mg به صورت orally در هر روز و سپس بعد از یک هفته افزایش به 12.5mg هر 12 ساعت.
توجه1: بهتر است این دارو به صورت هفتگی با 12.5mg/day تیتر شود تا به دوز موثر(کاهندهی chorea) و البته قابل تحمل(tolerable) برسیم.
توجه 2: اگر دوز تجویز شده بین 37.5mg/day تا 50mg/day باشد، به q8hr تقسیم میشود.
توجه3: هنگامی که دوز مورد استفاده بین 37.5mg/day تا 50mg/day هست، در هر دوز مورد استفاده نباید بیشتر از 25mg تجویز شود.
بیشتر از 50mg/day:
باید تست تعیین ژنوتیپ از case گرفته شود تا قوی یا ضعیف متابولیزه بودن آنزیم CYP2D6 تعیین شود و سپس در مورد دوز تجویزی تصمیم گیری صورت گیرد.
عوارض متداول:
خستگی، خواب آلودگی، بروز حالات افسردگی، احساس آشفتگی، بیقراری و نگرانی
عوارض جدی:
لرزش در حرکات، مشکل در تعادل، حرکات کنترل نشدهی ماهیچههای صورت، مشکل در بلع، تندی ضربان قلب، احساس سبکی سر، تب بالا، تعریق، گیجی، واکنشهای شدید دستگاه عصبی و سفتی ماهیچهها
عوارض نادر:
چیزی گزارش نشده است.
(اطلاعات در مورد عوارض درحال بروز شدن هستند)
تداخلهای دارویی:
این دارو با موارد زیر تداخل شدید دارد:
deutetrabenazine
goserelin
isocarboxazid
leuprolide
linezolid
phenelzine
procarbazine
rasagiline
selegiline
selegiline transdermal
tranylcypromine
valbenazine
این دارو حداقل با 47 دارو تداخل جدی و با حداقل 56 داروی دیگر تداخل محدود دارد.
کنترااندیکاسیونها:
استفاده در بیماران در معرض خودکشی و یا افسردگی کنترل نشده، Hypersensitivity، hepatic impairment، تجویز همزمان با deutetrabenazine، valbenazine و یا MAO inhibitor(در بازه چهارده روز از توقف مصرف آن و یا همزمان با مصرف) و همینطور reserpine
گردآورنده: محمد علی نظری
ادیتور: دکتر فرزان فهیم
مقالات مرتبط
سیستم های رباتیک جراحی های استریوتاکتیک پیچیده را تسهیل می کنند
سیستم های رباتیک جراحی های استریوتاکتیک پیچیده را تسهیل می کنند
کنسر غده پینه آل
غده پینهآل یا غده کاجی یا غده اپیفیز یا غده صنوبری تودهٔ بافتی مخروطیشکل کوچکی است که در خط وسط مغز، در قسمت فوقانی مرز خلفی بطن سوم قرار دارد. در نمای تاجی، غده در زیر چنبره جسم پینه ای و بالا و خلف تکتوم مغز میانی قرار دارد. این غده درونریز و متشکل از سلولهای پینهآل و بینابینی میباشد و در عمق مغز (دیانسفال) و در بین دو نیمکره چپ و راست مخ قرار دارد. هورمون ملاتونین و سروتونین را ترشح میکند. سلول های اصلی غده صنوبری پینه آلوسیت ها هستند. ساختارهای تشریحی مهم در مجاورت غده صنوبری عبارتند از: قدامی: بطن سوم - قدامی فوقانی: هسته هابنولار - فوقانی: وریدهای داخلی مغز، ورید جالینوس ، استریا مدولاریس، چنبره جسم پینه ای و velum interpositum - خلفی تحتانی: مخزن مخچه فوقانی - پایین: کولیکول های فوقانی مغز میانی - قدامی تحتانی: کمیسور خلفی. علت تومورهای غده صنوبری بر اساس طبقه بندی هیستوپاتولوژیک: تومورهای پارانشیم صنوبری - پینهوسیتوم - تومور پارانشیم پینه آل با تمایز متوسط - پینهئوسیتوم - تومور پاپیلاری ناحیه پینه آل - تومورهای سلول زایا - تومورهای سلول زایای ژرمینوماتوز - تومورهای سلول زایای غیر ژرمینوماتوز - کارسینوم جنینی - تراتوم نابالغ و بالغ ، ... می توان نام برد. تومورهای سلول زایا با سندرم کلاین فلتر، سندرم داون و نوروفیبروماتوز نوع 1 ارتباطی وجود دارد. هم چنین بر اساس هیستواتولوژی پینه آل را می توان به :پینهئوسیتوم - تومورهای پارانشیمی پینه آل با تمایز متوسط - تومور پاپیلاری ناحیه پینه آل - پینئوبلاستوم - ژرمینوما تقسیم بندی کرد. تظاهرات بالینی برای همه تومورهای ناحیه پینه آل ثانویه به هیدروسفالی انسدادی و فشرده سازی تکتوم است مانند : هیدروسفالی - سه گانه کوشینگ - تورم دو طرفه عصب بینایی - فلج دو طرفه عصب ششم - فشرده سازی تکتوم (سندرم پارینو) - اختلال در دید رو به بالا و دید رو به پایین - فشرده سازی مرکز نگاه عمودی در هسته بینابینی medial longitudinal fasciculu - تفکیک نور نزدیک - فشرده سازی هسته پرتکتال در کولیکول فوقانی - نیستاگموس همگرایی - جمع شدن پلک - آسیب به رشته های فوق هسته ای عصب سوم در مغز میانی خلفی. از تست های تشخیصی شامل AFP، b-HCG و آلکالین فسفاتاز جفتی می باشند. تجزیه و تحلیل CSF، که در صورت عدم وجود هیدروسفالی یا با پونکسیون کمری، برای اکثر تومورها مفید است. تصویربرداری : (MRI) با و بدون افزایش گادولینیوم استاندارد طلایی ارزیابی تومورهای ناحیه پینه آل است. با این حال، اگر در دسترس نباشد، CT ( کلسیفیکاسیون در غده صنوبری بزرگسالان )، آنژیوگرافی و سونوگرافی (در نوزادان) نقش دارند. متاستاز CSF را می توان در پینئوبلاستوما (متاستاز دیستال ) و در ژرمینوم ها (متاستاز پروگزیمال) مشاهده کرد. برای درمان : در صورت عدم وجود هیدروسفالی --> تومور مارکرهای به دست آمده --> در صورت مثبت بودن --> درمان براساس آسیب شناسی: • اگر تشخیص منفی : بیوپسی (استریوتاکتیک، آندوسکوپی). یا رزکسیون (بر اساس یافته های اولیه رادیوگرافی یا یافته های پاتولوژی) • در صورت وجود هیدروسفالی --> انحراف مایع CSF؛ بهترین گزینه آندوسکوپی ونتریکولوستومی سوم (همیشه در طول ETV بیوپسی رااز قسمت خلفی بطن سوم انجام دهید) --> ونتریکولوستومی آندوسکوپی سوم برداشتن و جراحی: تمام تومورهای پارانشیم پینه آل, تراتوم بالغ, تومور باقیمانده پس از شیمی درمانی + رادیوتراپی تشخیص های افتراقی:ضایعات غیر نئوپلاستیک کیستیک- کیست پینه آل - cavum veli interpositum - کیست عنکبوتیه - تومورهای پارانشیم صنوبری - تومورهای سلول زایا - تومورهای ناحیه پینه آل تومور می تواند منجر به عوارض مختلفی شود: اختلال عملکرد هیپوتالاموس و غدد درون ریز - اختلال در عملکرد حرکت خارج چشم - خونریزی - انفارکتوس وریدی - تشنج - همی پارزی - آتاکسی